LAMELOFONY

 

       Kalimba, mbira, zanza, karimba, insimbi, sen­sula, likembe czy też thumb piano — wszys­tko są to lamelo­fony należące do grupy idio­fonów szarpa­nych. Ich domem jest afryka. Różnią się ksz­tałtem, budową, oraz iloś­cią i ukła­dem dźwięków. Można wyszczegól­nić dwie pod­sta­wowe różnice kon­struk­cyjne. Jedne to instru­menty gdzie rezona­torem jest deseczka a drugie posi­ada­jące dodatkowo pudło rezona­cyjne. W lamelo­fonach zna­j­dują się met­alowe (cza­sem drew­ni­ane) języ­czki, które drgają i dzięki nim pow­staje dźwięk.

 

Kon­strukcja kalimby

 

Kon­strukcja kalimby

 

1. Pod­stawka

Jest bardzo ważnym ele­mentem lamelo­fonu. Zależy od niej głośność i barwa dźwięku. Im lep­iej drewno przenosi drga­nia tym lep­iej brzmi kalimba. To wlaśnie pod­stawka wybrzmiewa i sprawia że słyszymy dźwięki języ­czków. Jest również ele­mentem, do którego przy­mo­cow­ane są wszys­tkie ele­menty zanzy.

2. Stalowe języczki.

Najważniejszy ele­ment kalimby to stalowe języ­czki. Odpowied­nie właś­ci­wości met­alu oraz dobry ksz­tałt wpły­wają na jakość brzmienia tego etnicznego instru­mentu. Najczęś­ciej spo­tyka się je wyk­lepane ze stalowego drutu, choć bywają lamelo­fony w których są one drew­ni­ane. Od dłu­gości języ­czków zależy wysokość dźwięku.

3. Poprzeczka dociskająca.

Ten ele­ment kalimby odpowiada za dociskanie języ­czków. Powinien być bardzo szty­wny równomiernie i silno dociśnięty. Im lep­iej języ­czki dociśn­inęte do pod­stawki tym lep­sze roz­chodze­nie się drgań.

4. Mocow­anie poprzeczki.

Powyższe zdję­cie przed­stawia kalimbe gdzie mocow­anie skon­struowane jest inaczej niż w trady­cyjnych lamelo­fonach. W tym wypadku poprzeczka ułożona jest na dwóch śróbach i dociśnięta nakrętkami co odb­iega od trady­cyjnej tech­niki. W tym ele­men­cie chodzi o to by dobrze przy­mo­cować poprzeczkę do podstawki.

5. Met­alowy próg.

Met­alowy drut usy­tuowany jest na progu kalimby. Dzięki niemy języ­czki zanzy drgają.

6. Pod­stawka podwyższająca.

Spo­tyka się lemelo­fony z pod­stawkami i bez. Pełnią funkcje pod­wyższenia oraz rozłoże­nia drgań. Najczęś­ciej wys­tępuje w kalim­bach z pudłem rezonacyjnym

7. Otwór rezonacyjny.

Ten ele­ment jest w kalim­bach z pudłem rezona­cyjnym. Dzięki niemu dźwięk wydostaje się ze środka. Odpowiedni rozmiar otworu to dobre głośne dźwięki zanzy. W lamelo­fonach bez rezona­tora nie ma tego elementu.

8. Pudło rezonacyjne

Pudło rezona­cyjne sprawia, że dźwięki kalimby są głośniejsze. Najczęś­ciej wyko­rzys­tuje się do tego tykwę kokos oraz drewno, które na stałe przy­mo­cow­ane są do pod­stawki. Jako rezona­tor wyko­rzys­tuje się również dużą tykwę, do której wkłada się zanze.